Translate language

piątek, 1 lutego 2013

KWAS FOLIOWY (Folic acid)


Kwas foliowy (witamina B9, zwana również folacyną, kwasem pteroiloglutaminowym, witaminą M ) wchodzi w skład kompleksu witamin z grupy B. Po raz pierwszy kwas ten został wyizolowany w 1941 roku z liści szpinaku. Organizm ludzki nie wytwarza go w organizmie, więc musi być dostarczany wraz z pożywieniem. Dzienna dawka kwasu foliowego wynosi 400 mikrogramów. U kobiet w ciąży w I i II trymestrze - 600 mcg, kobiety karmiące- 530 mcg.
Kwas foliowy łączy się biochemicznie z witaminą B12, w związku z tym najlepiej przyjmować witaminy z grupy B razem. Folacyna nie jest magazynowana przez organizm, jej nadmiar jest usuwany wraz z moczem.

WŁAŚCIWOŚCI
* niezbędny do syntezy DNA
* tworzenie czerwonych ciałek krwi
* właściwa praca układu nerwowego
* tworzenie neurostymulantów - serotoniny (działająca kojąco i uspokajająco) i noradrenaliny (odpowiada za aktywność i energię)
* reguluje procesy mataboliczne i warunkuje ich prawidłowy przebieg
* warunkuje dobre samopoczucie
* zapobiega uszkodzeniom cewy nerwowej u płodu! (niedobór folacyny może doprowadzić do zaburzenia rozwoju układu nerwowego dziecka, czego następstwem może być rozszczepienie kręgosłupa, przepuklina mózgu i rdzenia kręgowego oraz bezmózgowie. Mózg i rdzeń kręgowy dziecka kształtują się w I miesiącu ciąży w celu profilaktyki wad wrodzonych należy wszcząć podaż kwasu foliowego na długo przed podjęciem decyzji o zajściu w ciążę)
* reguluje pracę układu nerwowego
* chroni przed anemią
* jest potrzebny wszędzie tam, gdzie komórki organizmu dzielą się, czyli przy gojeniu ran i budowie mięśni
* jest niezbędna do utrzymania tętnic i serca w dobrej formie (reguluje wytwarzanie i wykorzystywanie hemocysteiny, która może niszczyć wyściółkę naczyń krwionośnych i rozpoczynać tworzenie blaszek miażdżycowych. Kwas foliowy obniżą tę hemocysteinę, przez co zapobiega powstawaniu miażdżycy)
* zmniejsza ryzyko niektórych nowotworów (raka płuc, szyjki macicy, okrężnicy, odbytu)
* stosowany jest również w leczeniu gośćca i zespołu nadwrażliwego jelita

OBJAWY NIEDOBORU
* szarobrązowe przebarwienia na skórze
* zanokcica
* drażliwość, nerwowość
* osłabienie
* bladość skóry
* duszności
* bezsenność
* lęki
* stany depresyjne
* zahamowanie podziałów komórkowych
* zaczerwienienie i owrzodzenie języka
* wczesne, nagłe siwienie włosów
* zaburzenia trawienia
* objawy ze strony układu pokarmowego czyli biegunki, zaparcia
* stany zapalne
* zahamowanie wzrostu
* wady rozwojowe u dzieci
* anemia
* zmiany w szpiku kostnym


Kwas foliowy z pożywienia jest wchłaniany jedynie w około 50%. Jest rozpuszczalny w wodzie, wrażliwy na działanie wysokich temperatur i światła. Długotrwałe gotowanie i smażenie niszczy go, dlatego najlepsze jest gotowanie na parze lub spożywanie surowych liści sałaty czy szpinaku.
Przechowywanie produktów spożywczych zawierających kwas foliowy przez dłuższy czas może doprowadzić do częściowej jej utraty.
Do niedoborów kwasu foliowego może dojść w wyniku nadużywani alkoholu, stosowania długotrwałych postów i głodówek, również stosowanie jednostronnej, mało urozmaiconej diety.
Działanie kwasu foliowego zmniejszają niektóre leki: przeciwbólowe, przeciwpadaczkowe, kortyzon, sulfamidy i antybiotyki.
Niedobór może pojawić się także w wyniku przyjmowania doustnych środków antykoncepcyjnych oraz przez palaczy papierosów. Na niedobór narażone są także osoby powyżej 55 roku życia, z zaburzeniami układu krążenia, osoby po ciężkich oparzeniach i urazach, po chirurgicznym wycięciu części przewodu pokarmowego, osoby pod wpływem stresu, pijące dużo kawy i często zażywające aspirynę, alkoholicy, narkomani, pacjenci z chorobą AIDS i nosiciele wirusa HIV
Do rozkładu kwasu foliowego dochodzi również w trakcie produkcji wysoko-rafinowanych produktów spożywczych. Podczas przemiału zbóż na jasną mąkę lub podczas produkcji kasz wysokooczyszczonych dochodzi do utraty do 80% tej witaminy.

NADMIAR KWASU FOLIOWEGO
* zaburzenia ze strony układu pokarmowego (brak apetytu, wzdęcia, nudności), nerwowego
* mogą pojawić się reakcje alergiczne
* nadmiar wywołuje wytwarzanie szkodliwych kryształów folacyny w moczu uszkadzające nerki
* rozdrażenienie
* bezsenność


ŹRÓDŁA KWASU FOLIOWEGO W POKARMIE
- drożdże
- nasiona roślin strączkowych (fasola, zielony groszek, bób)
- kalafior, brukselka, szparagi, szpinak, kapusta, sałata, cykoria
- płatki owsiane
- mąka sojowa
- pomidory
- wątroba
- pomarańcze, truskawki, morele, brzoskwinie, śliwki, banany, jabłka
- chleb razowy
- natka pietruszki
- żółtko jaja i ogólnie nabiał
- śledź, morszczuk, mintaj

KWAS FOLIOWY W KOSMETYCE
* działa przeciwstarzeniowo i przeciwzmarszczkowo
* wygładza skórę
* stymuluje odnowę komórkową
* przyśpiesza proces regeneracji
* podnosi poziom elastyczności skóry
* redukuje szkodliwe skutki działania promieniowania UV
* silne właściwości nawilżające

Stosowana jest w kosmetykach przeciw tzw. fotostarzeniu się skóry. Kwas ten może występować razem z keratyną, co powoduje korzystne współdziałanie  tych witamin w kierunku odmładzania.

! kwasu foliowego nie należy spożywać przy niedokrwistości złośliwej i w przypadku stosowania leków przeciwdrgawkowych

1 komentarz:

  1. ogóry kiszone i ogólnie kiszonki mają meeega dużo kwasu foliowego, dlatego kobity w ciąży tak je chętnie jedzą;) uwielbiam kiszone ogóry:)

    OdpowiedzUsuń