Translate language

wtorek, 11 października 2011

CUKRZYCA cz. II - STOPA CUKRZYCOWA

Stopa cukrzycowa to zespół objawów klinicznych związanych ze zmianami stóp u chorych na cukrzycę. Stwierdza się trudno gojące rany lub owrzodzenia na stopach, które łatwo ulegają zakażeniu co w konsekwencji powoduje groźne konsekwencje. Jest to przewlekłe powikłanie obejmujące tkanki miękkie a także kości, naczynia krwionośne, nerwy, skórę czy mięśnie. Powikłanie to występuje z powodu uszkodzenia układu nerwowego, zaburzeń ukrwienia oraz podatności na infekcje bakteryjne. Nie leczony zespół stopy cukrzycowej w skrajnych przypadkach prowadzi do amputacji nóg.
Zespół ten można podzielić na trzy typy:
1. niedokrwienny  związany ze zmianami chorobowymi mikro i makrokrążenia co doprowadza do zwężenia światła naczyń i ich zamknięcia co doprowadza do niedokrwienia i złego funkcjonowania tkanek. W ten sposób dochodzi do miażdżycy tętnic Zmiany miażdżycowe powodują  to iż utrudniają dopływ krwi do kończyn dolnych co powoduje że gojenie się ran przebiega nieprawidłowo. Stopa w tym typie może być chłodna, z niewyczuwalnym tętnem, mieć kolor sinoczerwony. Mogą pojawić się także bóle i skurcze łydek. Owrzodzenie zwykle pojawia się po niewielkim urazie i może powodować martwicę

2. neuropatyczny - powoduje uszkodzenie unerwienia. Dochodzi do otwierania połączeń tętniczo żylnych i następują zaburzenia odżywiania. Skóra zaczyna stawać się sucha i mniej odporna na uszkodzenia co powoduje wzrost ryzyka owrzodzeń i zakażeń. Natomiast stopa jest różowa, ciepło a tętno jest niewyczuwalne. Są mniej wrażliwe na temperaturę i ból co powoduje, że osoba taka nie ma świadomości że nadepnęła na coś ostrego lub przy ogrzewaniu stopy znajdują się blisko źródła ciepła co może spowodować oparzenie. W tym typie rzadko występuje martwica.

3. mieszany - połączenie dwóch powyższych typów

STOPNIE NASILENIA ZMIAN

0 - czynnik ryzyka
1 - powierzchowne owrzodzenie skóry
2a - owrzodzenie głębokie
2b - owrzodzenie głębokie z infekcją
3 - ropowica stopy i zapalenie kośći
4 - zgorzele (inaczej zwane gangreną, jest to rozkład tkanek w żywym organizmie przez bakterie gnilne: beztlenowce. Przyczyną gangreny jest obecność ogniska martwicy dostępnego dla bakterii. Odpowiednie warunki istniejące w ognisku martwicy takie jak temperatura i wilgotność sprzyjają rozwojowi tego typu bakterii
5 - bardzo duże nasilenie zmian uniemożliwiające leczenie zachowawcze

W konsekwencji objawy stopy cukrzycowej to:
* zaburzone odczuwanie bólu
* niedokrwienie stóp
* gorsze gojenie się ran
* tworzenie się odcisków, stwardnień, owrzodzeń, stanów zapalnych i innych uszkodzeń skóry
* deformacje kości
* suchość skóry stóp
* zanik owłosienia na powierzchni stopy
* sinienie stóp

PIELĘGNACJA STÓP I CIAŁA
Skóra w cukrzycy reaguje szczególnie w przypadku nieodpowiedniej  kontroli poziomu cukru we krwi lub wahań co prowadzi do uszkodzenia naczyniowego i nerwowego. Zmniejsza się wydzielanie potu a funkcje ochronne skóry ulegają ograniczeniu.
Charakterystyczne cechy skóry diabetyków to:
* nadmierna suchość
* swędzenie
* nadwrażliwość
* łuszczenie się
* żółtawe zabarwienie
* skłonność do zmian wypryskowych, owrzodzeń, zaniku skóry
* choroby o podłożu bakteryjnym i grzybiczym
* najgroźniejsze to owrzodzenie podudzi (ubytki skóry sięgające od naskórka aż do skóry właściwej)
* bolesne i trudno gojące się rany
* zespół stopy cukrzycowej

- mycie stóp codziennie w letniej wodzie o temperaturze ok. 37 stopni z dodatkiem łagodnego mydła do mycia stóp w płynie - nie stosować mydeł w kostce
- osuszać starannie po myciu stopy starannie szczególnie między palcami
- po umyciu i osuszeniu stóp nałożyć krem do pielęgnacji stóp o działaniu zmiękczającym lub przeciwgrzybiczo przeciwbakteryjnym
- w przypadku nadmiernego pocenia stóp należy je zapudrowywać
- paznokcie należy skracać pilniczkiem nie zbyt krótko i na prosto ( boki mogą być lekko zaokrąglone aby nie powodowały uszkodzeń) - nie stosować pilników metalowych, cążek itp. metalowych narzędzi
- Można po kąpieli lub na co dzień wcierać krem nawilżający ale nie pomiędzy palcami (krem taki zapobiegnie wysuszeniu)
- bardzo suche miejsca można natłuszczać wazeliną
- nigdy nie chodzić boso (na plaży nakładać sandały lub inne)
- zawsze sprawdzać buty od środka czy nie znajduje się tam np. kamyk
- należy nosić wygodne, dopasowane obuwie - nigdy nie ciasne (ponieważ może dojść do otarć i pęcherzy)
- nie naraż stóp na skaleczenia
- nie kłaść stóp zbyt blisko ognia, na gorącym grzejniku, nie używać termoforu (łatwo o poparzenia)
- przy kąpaniu sprawdzać temperaturę wody łokciem zez względu na neuropatię czyli zaburzenia w czuciu
- nie stosować preparatów wysuszających (należy stosować syndety)
- ubierać się ciepło dla utrzymania prawidłowej temperatury ciała
- wykonywać ćwiczenia pobudzające krążenie krwi w stopach
- nosić w domy ciepłe bawełniane skarpetki i kapcie (skarpetki także należy zakładać na noc ale żeby nie były zbyt uciskające)
- raczej starać się nie moczyć długo stóp w wannie i nie używać urządzeń do wodnego masażu stóp (powoduje to macerację naskórka i wnikanie bakterii)
- zimą wychodząc na zewnątrz nakładać ciepłe skarpetki i ocieplane buty
- należy codziennie sprawdzać stan stóp czy nie ma pęcherzy, skaleczeń, zadrapań (objawami zakażenia mogą być czerwone, opuchnięte i gorące stopy)
- nie usuwać samodzielnie nagniotków, modzeli, brodawek !
- nie należy stosować preparatów chemicznych ani plastrów na modzele i nagniotki (ze względu na obecność kwasów mogących powodować kolejne uszkodzenia)
- do usuwania zrogowaciałego naskórka używać niemetalowej tarki (nie zalecany pumeks - siedlisko bakterii i może powodować uszkodzenie naskórka)
- można skorzystać z pedicuru leczniczego w gabinecie kosmetycznym/podologicznym (najlepiej aby wykonywała go osoba już mająca doświadczenie praktyczne z osobami cierpiącymi na to lub osoba mniej doświadczona ale pod jej kontrolą)
- do mycia ciała najlepiej stosować preparaty o neutralnym pH (łagodne oczyszczenie, nawilżenie, nie zawierają mydła)
- stosować balsamy na ciało i kremy ochronne na twarz
- nie pocierać zbyt intensywnie skóry
- należy także obserwować skórę dłoni i całych kończyn !

Wszelkie zabiegi powinny być wykonywane delikatnie, mniej intensywnie i być ograniczone. Celem zabiegów jest delikatne natłuszczenie, nawilżenie, zmiękczenie zrogowaciałych  miejsc naskórka

Zabiegi w gabinecie podologicznym opierają się na usuwaniu zrogowaceń, skracaniu płytki paznokciowej, korygowanie toru wzrostu paznokcia jeżeli wrasta, zawija się lub wkręca. Nieraz niezbędne jest usunięcie paznokcia, oczyszczenie owrzodzeń, zabiegi udrażniające chełboczące przestrzenie np. ropnie, zbiorniki płynu surowiczego, zmiany opatrunków. Podolog także może wykonać zabiegi z zakresu masażu stóp, kinezyterapii, fizykoterapii, presoterapię, dobrać odpowiednie wkładki ortopedyczne, ortezy i buty.

PRZYKŁADOWY PEDICURE
Przed zabiegiem należy dokładnie obejrzeć stopy, uwzględnić odpowiednie antyseptyki, odkazić narzędzia jak i skórę. Wszystkie czynności należy wykonywać z bardzo dużą ostrożnością. Nie wolno używać nożyków i innych ostrych narzędzi. Do usuwania skórek można zastosować płyny zmiękczające. Należy chronić skórę przed wysokimi temperaturami. Do zabiegu założyć maseczkę, rękawiczki i fartuch. Można zastosować frezy przeznaczone dla diabetyków
1. Dokładne oglądanie stopy (przy jakiejkolwiek zmiany konsultacja lekarska ! )
* zabarwienie (rumień, bladość)
* suchość skóry
* pęknięcia, rozpadliny
* maceracja między palcami
* zgrubienia, odciski, nadżerki, owrzodzenia
* zakażenie grzybicze stopy lub płytek paznokciowych
* wyprzenia drożdżakowe
* infekcje bakteryjne
2. krótkie wymoczenie stóp w wodzie o temperaturze ok. 37 stopni
3. dokładne osuszenie stopy szczególnie między palcami
4. opiłowanie paznokci
5. odsunięcie skórek drewnianym patyczkiem
6. starcie zrogowaciałego naskórka za pomocą tarki niemetalowej
7. nałożenie kremu nawilżającego omijając przestrzenie między palcami

POSTĘPOWANIE PRZY RANIE
1. oczyszczenie rany (spłukać pod bieżącą wodą - nie stosować mydła, wody utlenionej i jodyny. Następnie posmarować ranę cienką warstwą maści z antybiotykiem aby zapobiec zakażeniu. Zabezpieczyć skórę sterylnym bandażem. - Należy zmieniać go codziennie używając mydła wokół rany i oglądać czy nie rozwija się zakażenie.
2. Pokazać ranę lekarzowi jak najszybciej !!!
3. unikać ucisku na ranę podczas gojenia

! Należy zrezygnować z palenia papierosów, ponieważ zwiększają ryzyko wystąpienia zaburzeń  krążenia krwi w stopach
! nie wykonuje się żadnych zabiegów ciepłoleczniczych, stosowania produktów rozgrzewających oraz zabiegów, które mają potencjalnie wysoki stopień uszkodzenia naskórka
! zalecane jest stosowanie dermokosmetyków specjalnych dla diabetyków do kupienia w aptece (nie zawierają alergizujących substancji, pH jest dostosowane do miejsc przeznaczenia)
Preparaty do pielęgnacji stopy cukrzycowej zawierają typowo mocznik, glukozę, aminokwasy hydrofilowe, składniki wiążące i utrzymujące  wodę w naskórku czyli np. glikol, sorbitol, gliceryna. Składniki uzupełniające struktury lipidowe skóry np. ceramidy, skwalen, cholesterol. Substancje łagodzące świąd np. alantoina. Witaminy np. A, C, E, H, B5. Także kolagen, elastyna, kwas hialuronowy, glikoaminoglikany
! powyższy tekst ma charakter informacyjny

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz