Translate language

sobota, 9 lipca 2011

TARCZYCA

Choroby związane z tarczycą są bardzo istotne w kosmetologii zwłaszcza te ,które są niewyrównane, z tego względu że są one przeciwwskazaniem do wielu zabiegów.

Tarczyca leży w przedniej części szyi, na wysokości krtani po bokach tchawicy. Jest niewielka. Hormony, które są produkowane przez ten gruczoł wydzielania wewnętrznego tzn. tyroksyna, kalcytonina i trójjodotyronina, mają znaczny wpływ na wiele procesów zachodzących w naszym organizmie. Hormony te są nam niezbędne, ponieważ warunkują prawidłowy rozwój fizyczny płodu, mianowicie jego układu nerwowego zwłaszcza mózgu, regulują temperaturę ciała, decydują o szybkości przemiany materii. Wpływają także na pracę wielu narządów.
Od 12 tygodnia życia płód zaczyna produkować własne hormony tarczycy. Jod, który w tym procesie jest niezbędny czerpie z zasobów matczynych. Dla niemowlęcia źródłem jodu jest pokarm matki.
Pracą gruczołu tarczowego steruje przysadka mózgowa. Gdy "stwierdza", że w krwi jest za mało hormonów produkowanych przez tarczycę, wysyła do niej swój hormon TSH (tyreotropinę). Pobudza ona komórki gruczołu tarczowego do bardziej intensywnej pracy. Jeśli we krwi jest za mało tyroksyny to przysadka mózgowa zwiększa wydzielanie TSH.
Aby gruczoł tarczowy mógł wytwarzać hormony należy mu dostarczać codziennie odpowiednią ilość jodu.

TYROKSYNA -wpływa na tworzenie się tkanki tłuszczowej pod powierzchnią skóry i dba o jej odżywianie. Pobudza też gruczoły łojowe do produkcji łoju oraz reguluje jego wydzielania.
TYROKSYNA I TRÓJJODOTYRONINA - biorą udział w przemianie materii. Aktywizują wszystkie narządy uczestniczące w tym procesie, zapewniając prawidłowe przetwarzanie substancji odżywczych, stymulują perystaltykę jelit, umożliwiają szybkie wydalanie toksycznych produktów przemiany materii, regulują temperaturę ciała.
KALCYTONINA - hormon tarczycy zmniejszający stężenie Ca we krwi, powodując jego wiązanie w kościach.

GŁÓWNE ŹRÓDŁA JODU
- warzywa
- nabiał
- ryby morskie
- owoce morza
- sól kuchenna jodowana

W największej ilości występuje w wodzie morskiej i glebie terenów nadmorskich. W miarę oddalania się od brzegu morza jego stężenie maleje.
Największe zapotrzebowanie na jod jest w okresie ciąży, karmienia piersią, przekwitania i w zaburzeniach cyklu menstruacyjnego.

NIEPRAWIDŁOWOŚCI ZWIĄZANE Z TARCZYCĄ

1. WOLE - jest to przerost gruczołu tarczowego. W większości przypadków główną przyczyną jest długotrwały niedobór jodu. Powoduje to niedostateczne wytwarzanie ilości hormonów, w celu wyrównania braków. Tarczyca stopniowo zaczyna się powiększać. Przy dużym rozroście tarczycy na szyi powstaje duże zgrubienie zwane wolem. Najczęściej dochodzi do nich w okresach zwiększonej aktywności hormonalnej, czyli okres dojrzewania, przekwitania, ciąży i karmienia piersią. Dużej wielkości wole może powodować uciskanie tchawicy i utrudniać przełykanie. Nie leczone wole grozi powikłaniami, bywa przyczyną nadczynności i niedoczynności tarczycy.

2. CHOROBA HASHIMOTO - to przewlekłe zapalenie tarczycy należące do chorób autoagresywnych. Układ immunologiczny traktuje hormony tarczycy jako ciała obce i wytwarza przeciwciała, które uszkadzają lub też powoli niszczą tkanki gruczołu. Choroba ta może przebiegać jawnie bądź nie. Przy jawnym przebiegu na początku pojawia się ból lub ucisk w obrębie szyi, potem tarczyca stopniowo powiększa się tworząc wole. Po wielu miesiącach lub latach rozwija się niedoczynność. W przypadku nie jawnego przebiegu nie występują żadne dolegliwości, gruczoł nie ulega powiększeniu, po kilku latach zanika i przestaje wydzielać hormony. Choroba ta na ogół jest nieuleczalna. Podaje się hormony tarczycy. Choroba ta może być dziedziczna.

3.NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY - może rozwinąć się w każdym wieku. Przy niedoczynności ilość  produkcji hormonów jest niewystarczająca. Przyczyną jej jest niedobór jody w organizmie lub nieprawidłowe funkcjonowanie systemu odpornościowego. Może być następstwem: zapalenia tarczycy, naświetlań, zażywania niektórych leków, wadliwego działania układu immunologicznego, przerostu tarczycy spowodowanego niedoborem jodu.
Objawy niedoczynności- zależą od tego jak duży jest niedobór hormonów :  spowolnienie przemiany materii, uczucie zmęczenia, wzmożona senność, marznięcie, nadmierna wrażliwość na niską temperaturę, podatność na przeziębienia, zaparcia, bóle mięśni i stawów, łamliwość i wypadanie włosów, sucha/szorstka/blada skóra, kłopoty z pamięcią, trudności z koncentracją uwagi, zmienność nastrojów, skłonność do depresji, obrzęki twarzy zwłaszcza umiejscowione wokół oczu, zmiany barwy głosu na niższy, podwyższony mimo leczenia cholesterolu w surowicy krwi.
Nie leczona niedoczynność prowadzi do spowolnienia wszystkich funkcji organizmu. Bywa przyczyną niedoboru Fe i związanej z tym anemii, nieprawidłowego krzepnięcia krwi oraz niewydolności krążenia i oddychania. U kobiet mogą nastąpić zaburzenia cyklu menstruacyjnego, natomiast u mężczyzn utrata zainteresowania seksem. Niedobór jest najgoźniejszy u dzieci, bowiem może doprowadzić do zahamowania ich rozwoju fizycznego i umysłowego. Nie leczona niedoczynność tarczycy u matki w czasie ciąży przyczynia się do nieodwracalnych wad rozwojowych u dzieci - kretynizmu.

4.NADCZYNNOŚĆ TARCZYCY - najczęstszą przyczyną jest wole guzkowe nadczynne (choroba Plummera) zwane również gorącymi lub autonomicznymi. Powstają w powiększonej tarczycy z powodu niedoboru jodu. Są to fragmenty tkanki gruczołowej, które wymykają się spod kontroli ośrodka w mózgu i zaczynają produkować własne hormony w nadmiernej, niezależnej od potrzeb organizmu ilości. Drugą najczęstszą przyczyną jest choroba Gravesa Basedowa, zaliczana jest do schorzeń autoimmunologicznych. Układ odpornościowy powoduje wytwarzanie przez tarczycę hormonów w ilości przekraczającej zapotrzebowanie organizmu. Do rozwoju choroby dochodzi najczęściej w okresie dojrzewania, ciąży, przekwitania. Tego typu zaburzenia mogą być następstwem silnego wstrząsu psychicznego, jakiejś przewlekłej lub zakaźnej choroby.
Objawy nadczynności to: przyśpieszenie przemiany materii, uczucie niepokoju wewnętrznego, nadpobudliwość, nerwowość, bezsenność, częste biegunki, gwałtowna utrata wagi, kołatanie serca, drżenie rąk, częste bóle głowy, przyśpieszone tętno, podwyższone ciśnienie krwi, nadmierne pocenie się, światłowstręt, pieczenie i łzawienie oczu, u kobiet może dojść do zatrzymania menstruacji, w przypadku choroby Gravesa Basedowa wytrzeszcz gałek ocznych.
Istnienie gorących guzków może doprowadzić do tego iż zdrowe tkanki tarczycy całkowicie zaprzestaną produkcji hormonów, przekształcając się w wole zimne. Choroba Gravesa Basedowa osłabia serce i kości. Nie leczona bywa także przyczyną utraty wzroku. U kobiet może powodować zatrzymanie menstruacji.

Tarczycę kontrolować powinni: kobiety (z powodu częstszego występowania), mężczyźni (rzadsze występowanie), osoby z przerostem gruczołu, przypadki chorób tarczycy w rodzinie, pacjenci z wysokim poziomem cholesterolu, osoby zażywające pewne leki (zwłaszcza lit i niektóre leki nasercowe), po zabiegach napromieniowania (naświetlanie okolic głowy i szyi w ramach terapii onkologicznej, leczenie radioaktywnym jodem, operacja tarczycy), osoby z wysokim poziomem cholesterolu.

Metody leczenia: wole-preparaty jodowe lub hormony tarczycy (jeżeli brak guzków), niedoczynność- leki zastępujące organizmowi brakujące hormony, nadczynność- leki hamujące nadmierną produkcję hormonów lub leczenie jodem radioaktywnym, niszczący chore komórki gruczołu. W niektórych przypadkach usuwa się operacyjnie nadczynne tkanki tarczycy

Pomocne badania:  ultrasonografia- określenie rozmiaru tarczycy, wykrycie ewentualnych guzków, test krwi- poziom hormonów tarczycy we krwi (T3,T4),poziom TSH, scyntygrafia- pozwala stwierdzić które obszary gruczołu są nadczynne, a które nie produkują hormonów. Określa czy istniejące guzki są gorące czy zimne, biopsja- umożliwia stwierdzenie czy zmiany są łagodne czy złośliwe

! niektóre produkty spożywcze powodują tzw. rozsadzanie tarczycy, np. surowa kapusta, rzodkiew.
! powyższy tekst ma tylko charakter informacyjny, dlatego w przypadku dolegliwości czy profilaktyki należy zgłosić się do lekarza endokrynologa
! powyższy artykuł jest tylko podstawową namiastką tego problemu
! kosmetolodzy/kosmetyczki za każdym razem powinny(i) pytać się o to czy nie chorujemy na tarczycę, ponieważ niewyrównana jest przeciwwskazana w większości zabiegów a także nie powinny(i) nakładać żadnych kosmetyków na okolicę tarczycy

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz